هواپیمای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد A-50 

هواپیمای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد(AWACS) A-50 توسط مجموعه تحقیقات و مهندسی کمپانی بریف(Beriev) واقع در شهر تانگروگ(Tangrog) استان روستوف(Rostov) تسعه و تولید شده است .هواپیمای A-50 از روی هواپیمای باربری نظامی ایلیوشین IL-76MD (ساخت مجموعههوانوردی کمپانی ایلیوشین واقع در مسکو) توسعه و ساخته شده است .

A-50 در غرب با کد ناتوی Mainstay شناخته می شود. برای هواپیماهای بریف معولا از نام گذاری  روسی Be- (با شماره های مختلف) استفاده می شود، ولی در هر صورت هواپیمای A-50 شناسه مشهور A- را-که کمپانی بریف برای نمونه ای اولیه آزمایشی هواپیماهایش در نظر گرفته- پس از تولیدش نیز حفظ کرد. A-50 از سال 1984 وارد خدمت در نیروی هوایی روسیه شد و گمان می رود که 16 فروند از این هواپیما در خدمت این نیرو باشد . جدیدترین گونه این هواپیما، A-50U، در سال 1995 به نمایش گذاشته شد.

هواپیمای A-50 برای کشف و شناسایی اشیاء پرنده ، تشخیص دسته پروازی آنها و اطلاعات مربوط به مسیر پروازی آنها و انتقال این اطلاعات به پست های فرماندهی در نظر گرفته شده است ؛ همچنین این هواپیما می تواند به عنوان یک مرکز کنترل و فرماندهی در هدایت جنگنده/رهگیرها و هواپیماهای تاکتیکی به مناطق رزمی -برای حمله به اهداف زمینی در ارتفاع پایین- عمل می کند. وظیفه A-50 با نمونه مشابه آمریکای خود –یعنی هواپیمای هشدار زودهنام بویینگ E-3 قابل مقایسه است .

نیروی هوایی هند A-50/IL76 را به عنوان پایه ای برای نصب سامانه AEW (airborn Early Warning) فالکن -که برای خرید از صنایع هوافضای اسراییل (IAI) برنامه ریزی شده- در نظر گرفته است ؛ بر اساس این قرارداد که در مارس 2004 بسته شد، صنایع التا (Elta) اسراییل موظف به به تامین سامانه های AEW برای هند شده و اولین هواپیمای IL-76 با سامانه AEW اسرایلی نصب شده بر روی آن در سال 2006  میلادی به نیروی هوایی هند تحویل داده شد. صنایع هوای هند (IAI) هواپیماها را که به عنوان پایه ای برای رادار اسراییل به کار گرفته خواهند شد را از کمپانی ایلیوشین و TAPC خریداری خواهد کرد. همچنین طبق گزارش ها، چین، 4 فروند هواپیمای A-50/A-50M/A-50U را به روسیه سفارش داده است .

عملکرد پرواز

A-50 ماموریت های گشتی را در ارتفاع 5000 تا 10000 متری به انجام می رساند. حداثر ارتفاع عملیاتی قابل پرواز A-50، 10 کیلومتر می باشد. بیشینه برد A-50 5000 کیلومتر و مداومت پروازی آن 7 ساعت و 40 دقیقه است. در برد 2000 کیلومتر A-50 می تواند به مدت 1 ساعت و 25 دقیقه در مسیر گشتی بماند.

A-50  دارای 15 خدمه می باشد که شامل 5 خدمه پرواز و 10 خدمه ماموریت می باشد .

رادار

سامانه هشدار راداری و هدایت هواپیمای A-50U از نو اشنل-ام (Schnel-M) است که ساخت کمپانی وگا (Vega) می باشد؛ این سامانه شامل موارد زیر می شود :

- ایستگاه راداری

- سامانه پرسش ساز و پاسخ دهنده و سامانه انتقال سیگنال

- مجموعه کامپیوتر دیجیتال

- تجهیزات تشخیس دوست از دشمن (IFF)

- سامانه رمز کننده ارتباط

- تجهیزات کد/تلمتری

- و تجهیزات سفارشی به انتخاب خریدار

سامانه راداری و هدایتی این هواپیما ظرفیت آن دارد که به صورت همزمان50 تا 60 هواپیما را ردیابی کند و 10 تا 12 هواپیما را هدایت کند .

اقدامات متقابل

هواپیمای A-50 با سامانه خوددفاعگر برای پرواز در مسیر بر فراز مناطق گشتی یکپارچه شده است. سامانه خوددفاعگر ، از دفاع از هواپیما ، در برابر جنگ افزارهای هدایت پذیر و هدایت ناپذیر جنگنده های دشمن از جلو، عقب و اطراف اطمینان حاصل می کند. سامانه خوددفاگر شامل یک سیستم اقدامات متقابل می شود .

A-50 همچنین می تواند با هدایت جنگنده های خودی، در مقابل هواپیماهای دشمن از خود دفاع کند.

سامانه های الکترونیکی و رادیویی این هواپیما در برابر اخلالگری های دشمن مقاوم هستند و از ملکرد رزمی خوبی در محیط های مملو ار اقدامات متقابل الکترونیکی برخوردار است.

کنترل پرواز

A-50 با سامانه کنترل پرواز و ناوبری NPK-T یکپارچه شده است که از آن برای اطمینان حاصل کردن از ناوبری هوایی برای انجام عملیات در تمامی مراحل پرواز، تمامی شرایط آب و هوایی، روز و شب و در هر شرایط جغرافیایی استفاده می شود. این سامانه همچنین داده های کنترل پرواز و ناوبری را تامین می کند که این اطلاعات برای تجهیزات و سامانه های مخصوص ماموریت در نظر گرفته شده است .

برخی خصوصیات A-50 :

خدمه

خدمه پرواز ..................................................................5

خدمه عملیات.................................................................10

وزن

بیشینه وزن برخاست.........................................................190000Kg

وزن سوخت...................................................................64820Kg

بیشینه وزن به هنگام نشست..................................................151500Kg

موتور

تعداد و نوع موتورها..........................................................4 موتور از نوع D-30KP

نیروی رانش به هنگام برخاست..............................................4 در 12300 Kgf

عملکرد

سقف پرواز عملیاتی...........................................................10200 متر

بیشینه برد.......................................................................5000 کیلومتر

مداومت پرواز..................................................................7.7 ساعت

محدوده فشار جی قابل تحمل..................................................2 g

سرعت گشت زنی..............................................................600 Km/h

مداومت گشت رنی در برد 2000 کیلومتر..................................1.4 ساعت

ارتفاع گشت زنی...............................................................5000 تا 10000 متر

تعداد هدف های ردیابی شده به صورت همزمان............................50 تا 60

تعداد هواپیماهایی که به صورت همزمان می توانند هدایت شوند..........10 تا 12

فاصله ردیابی جنگنده های با سطح مقط راداری 3متر مربع...............220 تا 240 کیلومتر

ارتباطات

برد از کانال hf.................................................................2000 کیلومتر

برد از کانال Uhf...............................................................400 کیلومتر

برد از لینک رادیویی باند پهن.................................................400 کیلومتر

برد از لینک رادیویی ماهواره ای.............................................به اندازه محدوده قابل پوشش ماهواره

رادار.............................................................................امواج باند سانتی متری

امکانات پایگاهی............................................................باند پرواز بتونی-آسفالتی

-

هواپیمای میگ-۱۵ میکویان که اساسا به عنوان یک رهگیر در اتحاد جماهیر شوروی (سابق) توسعه یافته بود، از یک دستگاه موتور توربوجت RD-45 –که یک کپی روسی از موتور انگلیسی رولزرویسNene می باشد- نیرو می گرفت. این هواپیما در اصل برای نابودسازی بمب افکن های سنگین طراحی و ساخته شده بود و برای این کار به یک قبضه آتشبار 37 میلی متری و دوقبضه آتشبار 23 میلی متری مجهز بود. نتایج حاصل از تجربیات آلمان در جنگ جهانی دوم نیاز به مسلسل هایی با کالیبر بزرگتر از 20 میلی متر را برای سرنگونی بمب افکن های سنگین به خوبی آشکار کرد و دلیل استفاده از مسلسل های با کالیبر بزرگ در MIG-15 نیز همین موضوع بود .

اولین پیش نمونه ی MIG-15 برای اولین بار در دسامبر1947 به پرواز در آمد؛ از سال 1949 وارد خدمت شد و تا سال 1952 به تعدادی از کشورهای بلوک شرق فروخته شد که در بین آنها می توان به کره شمالی -جایی که این هواپیما به شکلی گسترده بر علیه کشورهای متحد به کار گرفته شد- اشاره کرد. MIG-15 در دسامبر 1950 در کره بر علیه آمریکا به کار گرفته شد. در هشتم نوامبر 1950 ستوان یکم "راسل براون" با F-80 خود یک فروند MIG-15 را، در اولین نبرد داگفایت بین دو جت در طول تاریخ، سرنگون کرد. در هر صورت این موضوع کاملا واضح بود که MIG-15 از تمامی هواپیماهای موجود در ایالات متحده در آن زمان برتر بود.

شکست در اولین رویارویی با جت آمریکای موجب توسعه MIG-15bis (نمونه راتقاء یافته) شد. موتور VK-1 به کار رفته در این نمونه 1000 پوند تراست بیشتری نسبت به موتور RD-45 (به کار رفته در نمونه قبلی) تولید می کرد و دارای سامانه کنترل هیدرولیکی برای کنترل شهپرهایش بود. اگرچه MIG-15bis می توانست سریعتر از F-86 اوجگیری کند، ولی عملکرد ضیعف چرخش و ناپایداری آن در سرعت های فروصوت بالا (نزدیک ماخ) عملکرد داگ فایت این هواپیما را محدود می کرد. در نبرد هوایی در برابر F-86 ، MIG-15 تلفات زیادی را متحمل شد ولی بر ضد بمب افکن های B-29 بسیار موثر واقع شد به گونه ای آنها را از انجام عملیات در روشنایی روز باز می داشت .

برخی از ویژگی های MIG-15 :

دهانه ی بال..............................۳۳ فوت و ۲/۱۱ اینچ

طول.......................................۳۳فوت و۸/۳۵ اینچ

ارتفاع.....................................۱۱فوت و ۲اینچ

بیشینه ی وزن قابل پرواز.............۱۱۲۷۰ پوند

تسلیحات...................................۲توپ ۲۳میلی متری و یک توپ ۳۷میلی متری+راکت یا معادل ۲۰۰۰پوند بمب

موتور......................................VK-1 با ۶۰۰۰پوند نیروی رانش

بیشینه ی سرعت.........................۶۷۰ مایل بر ساعت

سرعت کروز.............................۵۲۵ مایل بر ساعت

برد..........................................۵۰۰مایل

سقف پرواز عملیاتی.....................۵۱۰۰۰فوت

هریر II + (AV-8B) که توسط BAE  سیستمز و بوئینگ تولید شده،یک هواپیمای جنگنده/تهاجمی با قابلیت نشست و برخاست کوتاه/عمودی(V/stol)است که در حال خدمت در سپاه تفنگداران دریایی آمریکا،نیروی دریایی اسپانیا و نیروی دریایی ایتالیا می باشد.

هریر II + قابلیت های هواپیماهای هریر را با معرفی یک رادار چند حالته(multi-mode)و قابلیت شلیک موشک های فراتر از میدان دید(BVR) گسترش داده است.سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده(USMC) اولین AV-8B خود را در سال 1993 دریافت کرد.USMC دارای 215 فروند هریر II+ می باشد.هم چنین نیروی دریایی ایتالیا 18 فروند و نیروی دریایی اسپانیا 17 فروند از این هواپیما را در اختیار دارند.نیروی هوایی سلطنتی انگلستان 60 فروند هواپیمای هریر GR-7 در اختیار دارد که به گونه GR-9 ارتقا داده شده اند و این نمونه های ارتقا یافته از سپتامبر 2006 وارد خدمت شده اند.

از سال 1969،824 فروند هریر از گونه های مختلف هریر به کشورهای مختلف تحویل داده شده است.تولید گونه های جدید هریر در سال 1997 به پایان رسید و آخرین هویپیمایی که به گونه هریر II+ باز سازی شد در دسامبر 2003 تحویل داده شد که این نقطه پایان کار خطوط هریر بود.

AV-8B در عملیات طوفان صحرا،سومالی،بوسنی و عملیات آزاد سازی عراق به کار گرفته شد.

کاکپیت

کاکپیت این هواپیما کاملا برای ایجاد توان عملیاتی در روز وشب تکمیل شده و به نمایشگرهای سر بالا و سر پایین،یک نقشه ی دیجیتال متحرک،سامانه ی ناوبری داخلی (INS) و سامانه کنترل هوتاس (HOTAS) مجهز می باشد.

جنگ افزارها

هریر II+ قابلیت به کارگیری گستره ی وسیعی از سامانه های تسلیحاتی شامل:موشکهای هوا به هوای AIM-7 اسپارو و AIM-120 آمرام،موشک هوا به سطح AGM-65 ماوریک،موشک ضدکشتی هارپون و سی ایگل،و توپ 25 میلی متری و گستره ای از بمب ها و راکت ها را دارا می باشد.

این هواپیما به موشک هوا به هوا پیشرفته ی AIM-120 آمرام ساخت ریتون،یک موشک هوا به هوا با قابلیت شلیک کن و فرموش کن و عمل در هر نوع شرایط آب و هوایی می باشد که به جستجوگر فعال راداری و سر جنگی انفجار شدید مجهز است.برد این موشک بیش از 50 کیلومتر و سرعت آن2/1 کیلومتر بر ثانیه است.

موشک ضد تانک AGM-65 ماوریک بر روی هریر+II های ایتالیا نصب شده است.هریر +II می تواند موشکها ضد کشتی سی ایگل ساخت MBDA (سابقا BAE داینامیکز)که شلیک کن و فراموش کن با قابلیت پرواز سینه مال میلاشد و بر روی sea harrier نیز نصب شده را به کار گیرد و علاوه بر آن قابلیت به کارگیری نمونه تهاجم سطحی هوا پایه AGM-84 هارپون ساخت بوئینگ را نیز دارا می باشد.

AV-8B با غلاف هدف یابی و شناسایی لایتینگ II ساخت نورث روپ گرومن یکپارچه شده است.غلاف لایتینگ II یک دوربین CCD برای شناسایی ویدیویی،FLIR و سامانه رهگیر/مسافت سنج برای هدف گیری را شامل می شود.قرار است که این غلاف ها جایگزین آخرین نسل غلاف های لایتینگ AT (Advanced targeting)شوند.

حسگر ها

هریر +IIمجهز به رادار دیجیتال APG-65 ریتون می باشد تا به هواپیما توانایی انجام در روز و شب و هر آب و هوایی ببخشد.APG-65 یک رادار ردگیری و رهگیری مقاوم در برابر جمینگ و قابل عمل در هر شرایط آب وهوایی می باشد.این رادار در نقش هوا به هوا،در حالت های جستجو،رهگیری و رزمی عمل می کند.در ماموریت های رهگیری دور برد،از قابلیت ردگیری برد بلند رادار استفاده می شود و در نقش دفاع هوایی نزدیک،رادار حالت دریافت سریع امواج را برای توپ 25 میلی متری و موشک های حرارت یاب هواپیما بکار می برد.

در نقش هوا به سطح رادار APG-65 نقشه یابی و ردگیری سطحی برد بلند و با رزولوشن بالا را در اختیار هواپیما قرار می دهد.این رادار قابلیت آن را دارد که مکان قایقهای گشتی تندرو را در آبهای عمیق مشخص سازد و کشتی های نیروی دریایی را از فواصل دور رد یابی کند.

ایونیک

مجموعه اویونیک هریر + II بسیار شبیه نمونه های بکار رفته در هواپیماهای تهاجم شبانه AV-8B متعلق به سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده می باشد،و به حسگر جلو نگر فروسرخ(FLIR)،عینک های دید در شب(NVG)و کاکپیت هماهنگ با NVG مجهز است.تصویری که توسط FLIR گرفته می شود،به نمایشگر سر بالا با گستره دید وسیع،یا یکی از نمایشگر های چند کاره سر پایین منتقل می شود تا دیدی محدود را در اختیار خلبان بگذارد.

موتور

موتور پگاسوس61-11(F4C2-RR-408)رولزرویس نسبت رانش به وزن بالایی به هواپیما می بخشد و عملکرد خود را در شرایط گرم و ارتفاع بالا حفظ می کند.ویژگی های آیرودینامیکی این هواپیما،LERXهای بزرگ،وسایل گسترش بار قابل حمل در زیر بدنه(LIDS)،شهپرهای افتاده،فلپ های سوراخ دار و موتور با قابلیت تغییر جهت نازل/ عمودی می باشد.

مشخصات فنی هریر +II

دهانه بال 9/25m

طول  14/55m

ارتفاع 3/55m

وزن خالی  6763kg

بیشینه وزن برای یرخاست عمودی

 9413kg

بیشینه قابل برخاست 14061kg

وزن سوخت داخلی 3521kg

حداکثر سوخت خارجی 3662kg

حداکثر محموله قابل حمل 5350kg

بیشترین سرعت ارتفاع پایین(نزدیک دریا)

  0/9 ماخ

بیشترین سرعت در ارتفاع بالا

 0/94 ماخ

موتور یک موتور پگاسوس (رانش 105/8kn)

رادار رادار پالس دراپر ریتون APG-65

موشک ها

ریتون AIM-120 آمرام

Sparrow

Sea eagle

Harpoon