هواپیمای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد A-50 

هواپیمای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد(AWACS) A-50 توسط مجموعه تحقیقات و مهندسی کمپانی بریف(Beriev) واقع در شهر تانگروگ(Tangrog) استان روستوف(Rostov) تسعه و تولید شده است .هواپیمای A-50 از روی هواپیمای باربری نظامی ایلیوشین IL-76MD (ساخت مجموعههوانوردی کمپانی ایلیوشین واقع در مسکو) توسعه و ساخته شده است .

A-50 در غرب با کد ناتوی Mainstay شناخته می شود. برای هواپیماهای بریف معولا از نام گذاری  روسی Be- (با شماره های مختلف) استفاده می شود، ولی در هر صورت هواپیمای A-50 شناسه مشهور A- را-که کمپانی بریف برای نمونه ای اولیه آزمایشی هواپیماهایش در نظر گرفته- پس از تولیدش نیز حفظ کرد. A-50 از سال 1984 وارد خدمت در نیروی هوایی روسیه شد و گمان می رود که 16 فروند از این هواپیما در خدمت این نیرو باشد . جدیدترین گونه این هواپیما، A-50U، در سال 1995 به نمایش گذاشته شد.

هواپیمای A-50 برای کشف و شناسایی اشیاء پرنده ، تشخیص دسته پروازی آنها و اطلاعات مربوط به مسیر پروازی آنها و انتقال این اطلاعات به پست های فرماندهی در نظر گرفته شده است ؛ همچنین این هواپیما می تواند به عنوان یک مرکز کنترل و فرماندهی در هدایت جنگنده/رهگیرها و هواپیماهای تاکتیکی به مناطق رزمی -برای حمله به اهداف زمینی در ارتفاع پایین- عمل می کند. وظیفه A-50 با نمونه مشابه آمریکای خود –یعنی هواپیمای هشدار زودهنام بویینگ E-3 قابل مقایسه است .

نیروی هوایی هند A-50/IL76 را به عنوان پایه ای برای نصب سامانه AEW (airborn Early Warning) فالکن -که برای خرید از صنایع هوافضای اسراییل (IAI) برنامه ریزی شده- در نظر گرفته است ؛ بر اساس این قرارداد که در مارس 2004 بسته شد، صنایع التا (Elta) اسراییل موظف به به تامین سامانه های AEW برای هند شده و اولین هواپیمای IL-76 با سامانه AEW اسرایلی نصب شده بر روی آن در سال 2006  میلادی به نیروی هوایی هند تحویل داده شد. صنایع هوای هند (IAI) هواپیماها را که به عنوان پایه ای برای رادار اسراییل به کار گرفته خواهند شد را از کمپانی ایلیوشین و TAPC خریداری خواهد کرد. همچنین طبق گزارش ها، چین، 4 فروند هواپیمای A-50/A-50M/A-50U را به روسیه سفارش داده است .

عملکرد پرواز

A-50 ماموریت های گشتی را در ارتفاع 5000 تا 10000 متری به انجام می رساند. حداثر ارتفاع عملیاتی قابل پرواز A-50، 10 کیلومتر می باشد. بیشینه برد A-50 5000 کیلومتر و مداومت پروازی آن 7 ساعت و 40 دقیقه است. در برد 2000 کیلومتر A-50 می تواند به مدت 1 ساعت و 25 دقیقه در مسیر گشتی بماند.

A-50  دارای 15 خدمه می باشد که شامل 5 خدمه پرواز و 10 خدمه ماموریت می باشد .

رادار

سامانه هشدار راداری و هدایت هواپیمای A-50U از نو اشنل-ام (Schnel-M) است که ساخت کمپانی وگا (Vega) می باشد؛ این سامانه شامل موارد زیر می شود :

- ایستگاه راداری

- سامانه پرسش ساز و پاسخ دهنده و سامانه انتقال سیگنال

- مجموعه کامپیوتر دیجیتال

- تجهیزات تشخیس دوست از دشمن (IFF)

- سامانه رمز کننده ارتباط

- تجهیزات کد/تلمتری

- و تجهیزات سفارشی به انتخاب خریدار

سامانه راداری و هدایتی این هواپیما ظرفیت آن دارد که به صورت همزمان50 تا 60 هواپیما را ردیابی کند و 10 تا 12 هواپیما را هدایت کند .

اقدامات متقابل

هواپیمای A-50 با سامانه خوددفاعگر برای پرواز در مسیر بر فراز مناطق گشتی یکپارچه شده است. سامانه خوددفاعگر ، از دفاع از هواپیما ، در برابر جنگ افزارهای هدایت پذیر و هدایت ناپذیر جنگنده های دشمن از جلو، عقب و اطراف اطمینان حاصل می کند. سامانه خوددفاگر شامل یک سیستم اقدامات متقابل می شود .

A-50 همچنین می تواند با هدایت جنگنده های خودی، در مقابل هواپیماهای دشمن از خود دفاع کند.

سامانه های الکترونیکی و رادیویی این هواپیما در برابر اخلالگری های دشمن مقاوم هستند و از ملکرد رزمی خوبی در محیط های مملو ار اقدامات متقابل الکترونیکی برخوردار است.

کنترل پرواز

A-50 با سامانه کنترل پرواز و ناوبری NPK-T یکپارچه شده است که از آن برای اطمینان حاصل کردن از ناوبری هوایی برای انجام عملیات در تمامی مراحل پرواز، تمامی شرایط آب و هوایی، روز و شب و در هر شرایط جغرافیایی استفاده می شود. این سامانه همچنین داده های کنترل پرواز و ناوبری را تامین می کند که این اطلاعات برای تجهیزات و سامانه های مخصوص ماموریت در نظر گرفته شده است .

برخی خصوصیات A-50 :

خدمه

خدمه پرواز ..................................................................5

خدمه عملیات.................................................................10

وزن

بیشینه وزن برخاست.........................................................190000Kg

وزن سوخت...................................................................64820Kg

بیشینه وزن به هنگام نشست..................................................151500Kg

موتور

تعداد و نوع موتورها..........................................................4 موتور از نوع D-30KP

نیروی رانش به هنگام برخاست..............................................4 در 12300 Kgf

عملکرد

سقف پرواز عملیاتی...........................................................10200 متر

بیشینه برد.......................................................................5000 کیلومتر

مداومت پرواز..................................................................7.7 ساعت

محدوده فشار جی قابل تحمل..................................................2 g

سرعت گشت زنی..............................................................600 Km/h

مداومت گشت رنی در برد 2000 کیلومتر..................................1.4 ساعت

ارتفاع گشت زنی...............................................................5000 تا 10000 متر

تعداد هدف های ردیابی شده به صورت همزمان............................50 تا 60

تعداد هواپیماهایی که به صورت همزمان می توانند هدایت شوند..........10 تا 12

فاصله ردیابی جنگنده های با سطح مقط راداری 3متر مربع...............220 تا 240 کیلومتر

ارتباطات

برد از کانال hf.................................................................2000 کیلومتر

برد از کانال Uhf...............................................................400 کیلومتر

برد از لینک رادیویی باند پهن.................................................400 کیلومتر

برد از لینک رادیویی ماهواره ای.............................................به اندازه محدوده قابل پوشش ماهواره

رادار.............................................................................امواج باند سانتی متری

امکانات پایگاهی............................................................باند پرواز بتونی-آسفالتی

بمب افکن پنهان کار B-2 Spirit «فرشته مرگ»

شرکت نورث روپ گرومن بعنوان پیمانکار اصلی پیشرفته ترین و پیچیده ترین هواپیمای تاریخ هوانوردی یعنی بمب افکن پنهان کار B-2 spirit شناخته می شد.این پرنده مرگبار اکنون در خدمت نیروی هوایی ایالات متحده است.قابل ذکر است که B-2 بعنوان یک بمب افکن کم پیدا،استراتژیک و دوربرد توانایی نفوذ به سپرهای پیچیده و متراکم را دارد.این هواپیمای بمب افکن قابلیت حمله در تمامی ارتفاعات تا پنجاه هزار پا را با برد بدون سوخت گیری بیش از 6000 ناتیکال مایل(حدود یازده هزار کیلومتر)و با انجام یک سوخت گیری هوایی تا بیش از 1000 ناتیکال مایل (حدود هجده هزار کیلومتر)داشته که به این هواپیما امکان پرواز به هر نقطه از جهان را در ظرف چند ساعت می دهد.شکل خاص B-2 به دلیل طراحی بی نظیر بال پرنده (Flying wing)آن است.لبه حمله بالهای این هواپیما دارای زاویه 33 درجه و لبه فرار نیز به شکل W دو تایی است.

این بمب افکن در تشکیلات نورث روپ گرومن واقع در پیکو ریورا و پالم دیل کالیفرنیا ساخته شده است.بیست و یک فروند از این هواپیما ها به پایگاه هوایی وایت مان در میسوری تحویل داده شده اند که اولین آنها در دسامبر سال 1993 به سمت این پایگاه پرواز کرد.در سه سال اول خدمت،B-2های عملیاتی به میزان قابل اطمینانی در حدود 90 درصد به ازای هر سورتی پرواز دست یافتند.یک ارزیابی که توسط نیروی هوایی منتشر شد نشان می دهد که دو فروند بمب افکن B-2 مسلح به تسلیحات دقیق می توانند کار 75 هواپیمای نظامی متعارف را به راحتی انجام دهند.

ناگفته نماند یک سیستم جدید آشیانه قابل حمل برای این بمب افکن ساخته شده است که اجازه مستقر شده در مناطق نزدیک به منطقه درگیری در آن سوی مرزها را به B-2 می دهد.این آشیانه ها دارای 126 پا طول،250 پا عرض و 55 پا ارتفاع هستند.اولین این آشیانه ها در پایگاه دیگو گارسیا واقع در اقیانوس آرام بر افراشته شد.قبل از این که این آشیانه ها ساخته شوند B-2ها برای تعمیر و نگهداری ویژگی های کم پیدایی خود به پایگاه مادر یعنی پایگاه هوایی وایت مان باز می گشتند.

شرکت «نورث روپ گرومن»پوشش جاذب امواج راداری جدید را برای این هواپیما طراحی کرده است که به طور چشمگیری زمان تعمیر این هواپیما را کاهش می دهد.این ماده جدید که AHFM نامیده می شود توسط چهار روبات که به صورت مستقل کنترل می شوند بر روی هواپیما پاشیده می شود.بمب افکن های B-2 بعد از ده سال خدمت در دسامبر سال 2003 به توانایی کامل عملیاتی خود دست یافتند.

کاکپیت

کاکپیت این بمب افکن پیچیده دو خدمه را در خود جای می دهد و مجهز به سیستم آلات دقیق پروازی الکترونیکی (EFIS) رنگی متشکل از نه تیوب(نمایشگر)است که اطلاعات پروازی و موتور،داده های حساسه ها،سیستم های اویونیکی و وضعیت تسلیحات را نمایش می دهد.خلبان B-2 می تواند برای فعال کردن تجهیزات منتخب پروازی و ماموریتی مورد نیاز برای حالت های برخاست،رزمی و فرود فقط از یک کلید سه حالته استفاده کند.

تسلیحات

B-2 تمام تسلیحات خود را درون دو محفظه جنگ افزار داخلی جدا از هم که در وسط بدنه قرار گرفته اند حمل می نماید.این بمب افکن ظرفیت حمل چهل هزار پاوند تسلیحات شامل سلاح های متعارف و اتمی،مهمات هدایت شونده دقیق،بمب های سقوطی و سلاح های دریایی را دارد

هر کدام از محفظه های تسلیحات مجهز به یک پرتاب کننده چرخشی و دو آویز بمب هستند.

طی آزمایش های انجام شده B-2 به طور موفقیت آمیزی بمب های اتمی B-61 و B-83 و همچنین بمب های متعارف Mk-84 را از پرتاب کننده چرخشی و تسلیحات Mk-82 و CBU-87 را از آویزهای بمب خود رها کرد.B-2 همچنین توان حمل موشک کروز پیشرفته AGM-129 که یک موشک کروز استراتژیک با برد تخمینی 1500 مایل است،را دارد.

شانزده موشک هدایت شونده ماهواره ای مهمات حملات مستقیم مشترک(JDAM)نیز قابل حمل با این پرنده مرگ بار هستند.شرکت نورث روپ گرومن آویزهای بمب محفظه جنگ افزار این هواپیما را تبدیل به نوع هوشمند کرده است که تعداد JDAMهای قابل حمل را به 80 می رساند.B-2 همچنین توانایی حمل و شلیکتسلیحات دورایستای مشترک(JSOW)،موشک دورایستای هوا به زمین مشترک(JASSM)و همچنین پخش کننده جنگ افزار اصلاح شونده با باد(WCMD)را داراست.

سیستم رابط تسلیحات کلی(GWIS)بعنوان بخشی از بهسازی و ارتقای Block 30  بر روی این بمب افکن نصب شده است.

GWIS یک بسته نرم افزاری یکپارچه دیجیتالی است که امکان حمل ترکیب مختلفی از تسلیحات دورایستای و مهمات حملات مستقیم را در یک سورتی پرواز به B-2 داده و حمله به چهار هدف مختلف را در یک ماموریت انجام پذیر می سازد.

اقدامات متقابل

بمب افکن B-2 دریافت کننده هشدارهای راداری از لاکهید مارتین،سیستم کمک های تدافعی از نورث روپ گرومن و سیستم مدیریت تدافعی(DMS)AN/APR-50 را که آن نیز ساخت شرکت لاکهید مارتین است بعنوان سیستم های کار آمد پادکار در خود جای داده است. 

رادار

رادار پنهان کار اکتشافی AN/APQ-181 ساخت ریتون در باند J (باند ku)عمل کرده و یک رادار چند منظوره با حالت تعقیب عوارض زمینی می باشد.طی آزمایشاتی که در پایگاه نیروی هوایی ادواردز انجام گرفت این رادار تعقیب عوارض زمینی در ارتفاع 200 پایی قابلیت اطمینان بالایی را از خود نشان داد.

در نوامبر 2002 شرکت ریتون قراردادی را برای ساخت و توسعه آنتن جدید باند Ku آرایه کاوش الکتریکی فعال برای رادار بمبم افکن B-2 جهت جلوگیری از تداخل با سیستم های ماهواره ای تجاری بعد از 2007 به امضا رسانیده است.نصب این آنتن جدید بر روی ناوگان B-2ها تا پایان سال 2010 تکمیل خواهد شد

ناوبری و ارتباطات

مجموعه ناوبری B-2 شامل سیستم ناوبری هوایی تاکتیکی (TACAN) TCN-250 ساخت راکول کالینز و سیستم فرود و آلات دقیق VIR-130A می باشد.تجهیزات ارتباطی نیز توسط شرکت راکول کالینز تامین شده است که شامل سیستم ارتباطات ماهواره ای رله استراتژیکی و تاکتیکی نظامی MILSTAR بوده بر روی هواپیماهای Block 30 نصب شده است.

موتور

بمب افکن ایتراتژیک B-2 توسط چهار موتور توربوفن جنرال الکتریک F118-GE-100 که در داخل بالها جای گرفته اند به پرواز در می آید.موتورها دارای سیستم کنترل دمای گازهای خروجی گزوز هستند که علائم گرمایی را به حداقل می رساند.این موتورها که دارای نیرویی معادل 77 کیلو نیوتن هستند پرواز زیر صوت بالا وتیک آف با وزن ناخالص هنگام برخاست 336500 پاوند را به سادگی امکان پذیر می سازند.مجرای سوخت گیری هوایی نیز که سوخت گیری در حین پرواز را برای این بمب افکن امکان پذیر می کند در خط وسط پشت کاکپیت روی بدنه قرار گرفته است.